دانش و فناوری

طرح مجلس برای مسدودسازی شبکه های اجتماعی خارجی

شهریور سال گذشته بود که خبر آمد گروهی از نمایندگان مجلس طرحی با هدف ساماندهی پیامرسان ها و شبکه های اجتماعی در کشور پیشنهاد داده اند که در صورت تصویب احتمالاً باعث مسدود شدن همه ی شبکه های اجتماعی خارجی می شود.

انتشار این خبر واکنش های زیادی را به دنبال داشت و بسیاری از کاربران ایرانی نسبت به پیامدهای این طرح ابراز نگرانی کردند.

یک هفته پیش از انتخابات ریاست جمهوری، گفتگویی از رضا تقی پور، نماینده مجلس و یکی از چهره‌ های نزدیک به ابراهیم رئیسی منتشر شد که به‌ سرعت تکذیب شد.

این گفتگو، شایعه ی فیلتر اینستاگرام را تأیید می‌کرد، شایعه‌ ای که با انتشار حکم فیلتر آن در دستگاه قضایی داغ شده بود.

در همان زمان منتقدان تأکید داشتند که تکذیب‌ کنندگان خبر، نگران تأثیر احتمال فیلتر اینستاگرام بر نتیجه ی انتخابات هستند. این گمانه وقتی تأیید شد که حالا تنها یک هفته بعد از اعلام نتایج انتخابات، دوباره شاهد در دستور کار قرار گرفتن این طرح در مجلس شورای اسلامی هستیم.

مجلس شورای اسلامی- شبکه های اجتماعی

طرح «صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» که بر اساس اصل ۸۵ قانون اساسی تنظیم و توسط کمیسیون فرهنگی مجلس ارائه شده این هفته در صحن علنی مجلس بررسی و به رأی نمایندگان گذاشته می شود. این طرح ظاهراً فعالیت افراد و سازمان‌ ها در پیامرسان‌ های مسدود شده را جرم تلقی کرده و پیامرسان‌های خارجی (فیلتر نشده) نیز ۲ ماه فرصت دارند تا شرایط خود را تطبیق دهند.

نمایندگان برای دلایل توجیهی این طرح این گونه توضیح می‌دهند که توسعه فناوری‌های نوین ارتباطی و به خصوص پیام‌رسان‌های اجتماعی و تحولات مرتبط با آن خلأ قانونی داشته و تولیدات داخلی و حقوق کاربران را در معرض آسیب قرار داده است. از همین روی لزوم ساماندهی این حوزه حس می‌شود.

آنچه در پیش‌نویس این طرح آمده نشان می‌دهد بر اساس آن، نمایندگان فعالیت شبکه‌های اجتماعی را منوط به تایید یک هیات ساماندهی و نظارت کرده‌اند و خواستار احراز هویت کاربران اینترنت شده‌اند.

در بخش دیگری از این طرح آمده که ورودی و خروجی پهنای باند کشور که به تازگی آزادسازی آن شروع شده، از دولت گرفته و به نیرو‌های مسلح سپرده می‌شود. همچنین، وزارت ارتباطات مکلف می‌شود پهنای‌باند استفاده‌کنندگان از پیام‌رسان‌های خارجی را دو برابر استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی حساب کند. در مواد جنجالی این طرح چنین گفته شده که مجازاتی مانند حبس و جزای نقدی در انتظار کسانی است که از فیلترشکن استفاده کنند.

در طرح ۲۰ ماده‌ای مجلس، هیاتی مسئول نظارت بر فضای مجازی شده و «تمام پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی» باید هماهنگ با قوانین ایران فعالیت کنند و عملکرد آن‌ها به تایید این هیات برسد.

بر اساس این طرح، دسترسی به داده‌های کاربران در مواردی مثل «جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی، محاربه و افساد فی‌الارض و شروع به انجام این جرایم یا معاونت در آنها» به نهاد‌ها داده می‌شود.

همچنین هر گونه درج و انتشار اسناد و داده‌های دارای «سطوح محرمانگی» در پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی ممنوع است. تشخیص محرمانه بودن داده‌ها با وزارت اطلاعات و ستاد کل نیرو‌های مسلح است.

بر اساس ماده ۱۵ طرح مجلس، هرگونه ارایه پیام‌رسان بدون مجوز می‌تواند به حبس یا جزای نقدی درجه شش یا هر دو منجر شود.

در قانون مجازات اسلامی، حبس درجه شش برابر با شش ماه تا دو سال حبس است و مجازات نقدی آن بین دو تا هشت میلیون تومان عنوان شده است.

همچنین این طرح مقرر کرده اگر کسی «به نوعی تدابیر مسدودسازی را نقض کند، علاوه بر ضبط منافع و عواید مالی حاصله به مجازات تعزیری درجه ۷ و در صورت تکرار به مجازات تعزیری درجه ۶» محکوم می‌شود. نقض تدابیر مسدودسازی را می‌توان استفاده از فیلترینگ تعبیر کرد و مجازات درجه ۷ نیز حبس از ۹۰ روز تا شش ماه و جریمه نقدی یک تا دو میلیون تومان است.

در این قانون برای «تولید، تکثیر، توزیع، معامله و انتشار یا در دسترس قرار دادن وی پی ان و فیلترشکن» محکومیت حبس یا جزای نقدی درجه ۶ در نظر گرفته شده است.

همچنین در بخش دیگری از این طرح آمده که پیام‌رسان‌های خارجی جهت ادامه فعالیت در کشور می‌بایست از یک شرکت ایرانی به عنوان نماینده استفاده کنند.

در بخش دیگری از این طرح آمده که هر گونه ارائه خدمت پیام رسان‌ها به افراد زیر ۱۸ سال فقط با اجازه، ولی قانونی آن‌ها بایستی صورت گیرد. طبق این طرح، پیام‌رسان‌ها موظفند در چارچوب سند صیانت از کودک و نوجوان در فضای مجازی، قابلیت نظارت والدین و امکان رده‌بندی و پالایش محتوای متناسب با کودک و نوجوان را فراهم کنند.

صحن علنی مجلس شورای اسلامی

تأییدها و تکذیب ها

روز گذشته پس از انتشار خبر در دستور کار قرار گرفتن طرح مذکور در مجلس، علی نیک زاد، نایب رئیس مجلس شورای اسلامی، بررسی این طرح را تأیید کرد.

نیکزاد گفت: «این طرح اکنون در حال بررسی بوده و هنوز به قانون تبدیل نشده است. در صورت ارائه این طرح به صحن علنی، ما مدافع حقوق مردم بوده و قانونی مغایر با منافع مردم را تصویب نخواهیم کرد.»

با این حال، حجت‌الاسلام مجید نصیرایی، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس در این خصوص گفت: «مطالبی که درباره طرح کمیسیون فرهنگی مجلس در فضای مجازی و برخی از رسانه ها مطرح می شود، هیچ نسبتی با واقعیت طرح این کمیسیون ندارد.»

وی افزود: «این طرح هنوز در مرحله تدوین است و با همکاری کارشناسان متخصص مرکز پژوهش‌های مجلس و سایر نهادهای تخصصی این حوزه در حال تهیه است.»

حجت‌الاسلام نصیرایی تصریح کرد رویکرد اصلی این طرح، تقویت شبکه های اجتماعی بومی است و هیچ بحثی درباره مسدودسازی شبکه های اجتماعی خارجی در آن مطرح نیست.

روند بازار

پایگاه خبری روند بازار با هدف اطلاع رسانی اخبار و رویدادهای ایران و جهان پس از کسب مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خردادماه سال ۱۳۹۷ فعالیت خود را آغاز کرد.بررسی روندهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و سیاسی از اهداف راه اندازی پایگاه خبری روند بازار است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا